سیاست روز 29 شهريور 1398 ساعت 23:27 http://siasatrooz.ir/vdcg3z9qwak9q74.rpra.html -------------------------------------------------- ساخت پایتخت جدید چقدر هزینه دارد؟ عنوان : اثرات خداحافظی دولت از تهران -------------------------------------------------- متن : یک پژوهشگر آمایش سرزمین، اثرات اقتصادی انتقال پایتخت از تهران را بررسی کرد. ابوالفضل مرادی با بیان این که انتقال مرکز سیاسی و اداری از تهران به مفهوم انتقال وزارتخانه های دولت به همراه قوه مقننه، قضائیه است و ترکیب فوق می تواند با توجه به شرایط کشور تغییر پیدا کند، یعنی فقط دولت برود یا دولت به همراه هر یک از قوای بالا از تهران منتقل شوند گفت: آنچه بین سناریوهای انتقال مشخص است این است که در صورت عزم به انتقال مرکز سیاسی و اداری، دولت به دلیل دارا بودن بخش عظیمی از کارکنان، سرمایه زیرساختی و سرمایه باید منتقل شود. وی ادامه داد: طبق برآورد کارشناسان، دولت بین ۵۵ تا ۶۰ هزار کارمند ملی - ستادی دارد و در صورتی که کارمندان دیگر قوا را هم اضافه کنیم قریب به ۷۵ تا ۸۰ هزار کارمند ملی ستادی در تهران ساکن هستند. با در نظر گرفتن بعد خانوار (۳.۳ نفر در ایران) و بعد خدماتی (نزدیک ۳ نفر خدماتی به ازای یک کارمند) باید بین ۷۰۰ هزار نفر تا یک میلیون نفر از تهران منتقل شوند. با در نظر گرفتن میانگین حقوق دریافتی در ایران (نزدیک ۳ میلیون تومان) که بی شک حقوق دریافتی کارمندان دولتی بیش از این است، ماهیانه حدود ۲ هزار میلیارد تومان فقط دولت به کارمندان خود حقوق پرداخت می کند که سالیانه ۲۴ هزار میلیارد تومان می شود. اگر بخواهیم این عدد را ملموس کنیم یعنی ۷۵ درصد از مقدار پولی که به کل مردم ایران یارانه داده می شود و شاید هم با در نظر گرفتن برخی حقوق های نجومی، تقریبا معادل یارانه ایران، دولت به کارمندان ستادی ملی در تهران حقوق پرداخت می کند. اگر فقط دولت به شهر دیگر منتقل شوند این رانت عظیم مالی به بخش دیگری از کشور منتقل می شود. این پژوهشگر با اشاره به وضعیت اقتصادی که به دلیل حضور دولت در تهران شکل گرفته گفت: با حضور دولت در تهران بخش عظیمی از خدمات از پزشکان گرفته تا نانوا، راننده تاکسی، بقال، خرده فروش تا عمده فروش که به دولت خدمات ارائه می دهند و ارزش افزوده ناشی از این خدمات نصیب شهر تهران می شود و چیزی معادل ۷۰ تا ۸۰ هزار میلیارد در سال گردش اقتصادی اش است، نصیب شهر تهران می شود. بگذریم از ارزش افزوده ای که به دلیل حضور خانواده های دولت در تهران شکل می گیرد. چون هر خانواده (زن و فرزندان) به آموزش، درمان، خوراک، پوشاک، مسکن و ... نیاز دارند و سرپرستان خانوار مجبور خواهند شد برای تأمین این نیازها، خدمات و کالاهای مورد نیاز را از داخل تهران تأمین کنند. مرادی بیان کرد: با تشکیل یک دولت و پایان آمدن عمر آن، بسیاری از مدیران و شاید کارمندان عوض می شوند و یا به طور طبیعی بازنشست می شوند. آیا این افراد از تهران بیرون می روند؟ بی شک نه! این امر باعث می شود به مرور زمان جمعیتی که ناشی از حضور دولت در تهران است محسوس نباشد ولی مهم است. باز بگذریم از تفاوت قیمت زمین تهران با شهرهای دیگر و سرمایه گذاری بانک ها و شرکت های دولتی در تهران که ارزش افزوده ناشی از آن را حتی خود دولت هم نمی داند. بخش عظیمی از تهران از شرق گرفته تا غرب در انحصار شرکت ها، بانک ها و موسسات دولتی است و هر روز هم بر ابعاد این ساخت و سازها افزوده می شود. وی اضافه کرد: در کنار همه این ها خلق نقدینگی بانک هایی که تحت کنترل بانک مرکزی بخشی از دولت- هستند را می توان اضافه کرد. پول های خلق شده معمولا در جایی به کار گرفته می شوند که ارزش افزوده بالایی دارند. به عبارت دیگر قیمت بالای زمین در تهران نسبت به مناطق دیگر از کشور، بنگاه های پولدار بانک ها و شرکت های دولتی- را به این نتیجه می رساند که سرمایه گذاری در ساخت و ساز و هدایت نقدینگی به سمت سفته بازی در زمین و مسکن در تهران دارای ارزش افزوده بالایی است. طبق برآوردی که توسط برخی از کارشناسان انجام شده است زمین های تحت تصرف دولت در تهران نزدیک ۱۲ تا ۱۳ کیلومترمربع است. به این مساحت، بعد عمودی (طبقات) را هم اضافه کنید. این در صورتی است که دولت معمولا باارزش ترین زمین های تهران را در اختیار دارد. فرض کنید دولت بخواهد از تهران برود چه حجمی از این زمین ها آزاد می شود. این پژوهشگر توضیح داد: برخی از افراد تصور می کنند اگر دولت بخواهد از تهران برود باید از جیب بیت المال بزند و صرف هزینه انتقالش کند در صورتی که چنین چیزی حقیقت ندارد. دولت اگر ۱۰ درصد از این ساختمان ها را به فروش برساند با توجه به تفاوت قیمت بین تهران و مناطق دیگر و با توجه به اینکه دولت می تواند از اراضی ملی برای ساخت و ساز استفاده کند می تواند مجلل ترین ساختمان های اداری را در محل دیگر بسازد. وی اظهار کرد: برخی از افراد تصور می کنند مرکز سیاسی و اداری باید به شهر موجود منتقل شوند در حالیکه چنین چیزی در هیچ جای دنیا سابقه ندارد. چرا که در صورت انتقال به شهر موجود، علاوه بر مشکلات موجود در آن شهر، مشکلات جدیدی نیز به آن اضافه می شود. به عبارت دیگر، با این کار شهری را در آینده خواهیم ساخت که از نظر شرایط تقریبا شبیه تهران خواهد بود. بنابراین لازم است شهر جدیدی ساخته شود تا اولا زیرساخت های سیاسی و اداری داشته باشد و ثانیا مثل تهران همه نقش ها در آن شکل نگیرند.طبق برآورد کارشناسان حداکثر ۱۰۰ هزار میلیارد تومان برای ساخت چنین شهری سرمایه نیاز است و همه آن از محل سرمایه بخش خصوصی قابل تأمین است. از آنجائی که کشور ما ساخت حداقل ۱۸ شهر جدید و مسکن مهر را از سر گذرانیده است ساخت شهر جدید سیاسی و اداری سخت نیست. به اعتقاد این کارشناس حوزه شهری انجام چنین پروژه ای به نفع اقتصاد کشور نیز هست زیرا از بعد اقتصاد ملی، ساخت شهر جدید سیاسی و اداری به دلیل پیشران بودن بخش مسکن در اقتصاد ایران، باعث خواهد شد مشاغل و صنایع مرتبط با ساخت وساز رونق پیدا کرده و مقصدی مناسب برای هدایت نقدینگی سرگردان موجود در کشور ایجاد شود. وی گفت: اجرای انتقال مرکز سیاسی و اداری باعث خواهد شد حداقل ۳۰۰ هزار واحد مسکونی به اضافه کاربری های دیگر در شهر جدید ساخته شوند. برای ساخت این شهر، نیاز به یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تن آهن، ۴۶۱ میلیون تن گچ مخصوص زیرکاری و گچ خاک، ۱۰۰ هزار تن گچ سفیدکاری و ۱۶۰ میلیون تن شن و ماسه به اضافه ۱۰۰ میلیون تن قیر برای معابر این شهر است که باعث خواهد شد مجموعه ای از صنایع داخلی رونق اقتصادی پیدا کنند. به گفته وی با توجه به پیشران بودن بخش مسکن در اقتصاد کشور و تولید سالانه بیش از ۱۲۰ هزار فرصت شغلی در این عرصه، در صورت ساخت و ساز در شهر جدید، نزدیک ۱۶۰ میلیون نفر- روز اشتغال جدید ایجاد خواهد شد و این امر می تواند علاوه بر بهبود وضعیت بیکاری، بخشی از مردم مناطق محروم و کشور را در شهر جدید مشغول به کار کند.