سیاست روز 30 تير 1394 ساعت 23:01 http://siasatrooz.ir/vdcgnz9y.ak9wz4prra.html -------------------------------------------------- عنوان : نقش امنیت در اجتماع و جامعه انسانی مسلماً همه ما با واژه امنیت و مشتقات آن برخورد کرده‌ایم، واژه‌هایی همچون: امنیت روانی، امنیت شغلی، امنیت اجتماعی... -------------------------------------------------- متن : مسلماً همه ما با واژه امنیت و مشتقات آن برخورد کرده ایم، واژه هایی همچون: امنیت روانی، امنیت شغلی، امنیت اجتماعی، امنیت جانی، امنیت ملی و... . از دیرباز امنیت یکی از نیازهای اولیه بشر بوده است و بسیاری از جنگ ها و صلح ها جهت بدست آوردن و حفظ امنیت رخ می داده اند. اگر بخواهیم نقش امنیت در زندگی انسان ها را بررسی کنیم می توان آن را به دو بخش امنیت درونی و بیرونی دسته بندی نمود. امنیت درونی یا همان امنیت روانی، مسلماً مهمترین فاکتور زندگی سالم هر انسانی مي باشد. با پیچیده شدن جوامع و پیرو آن روابط اجتماعی، متغیر هایی که بر روی امنیت روانی افراد تاثیر مستقیم و غیر مستقیم دارند بسیار گسترده گردیده. شغل، طبقه اجتماعی، امید به زندگی، سیاست، عشق، اعتبار اجتماعی و بسیاری موارد دیگر مي توانند امنیت روانی افراد را تضمین با مختل نمایند. در عین حال امنیت اجتماعی و به عبارت دیگر امنیت بیرونی لازم و ملزوم امنیت روانی یک جامعه مي باشد. رخداد هاي مانند جنگ، سوانح طبیعی، فساد و هرج و مرج هاي اجتماعی، تهدید کننده امنیت اجتماعی یک جامعه مي باشد و به طبع آن تاثیر مستقیمی بر روی امنیت روانی افراد یک جامعه مي گذارد.از جهت دیگر بزرگترین دستاورد ادیان الهی حفظ امنیت روحی و روانی انسان ها در مقابل پلیدی ها و وسوسه هاي شیطانی بوده است، در مورد دیگر دستاورد هاي اجتماعی بشر نیز می توان ردپایی از امنیت را به وضوح مشاهده کرد. باید توجه داشت برداشت ما از واژه امنیت و عوامل تامین کننده آن با توجه به زمان و فرهنگ جوامع مختلف متغیر می باشد. ممکن است در برخی از جوامع اقتصاد و معیشت نقشی اساسی در امنیت روانی و اجتماعی افراد داشته باشد و بیکاری، فقر و گرسنگی تهديد اصلی برای امنیت افراد آن جامعه تلقی گردد، در عین حال در دیگر جوامع مشکلات اقتصادی ممکن است کاهش پیدا کرده باشد و مردم از معیشت نسبتا مناسبی برخوردار باشند. در چنین جوامعی ممکن است موارد دیگری از جمله احترام به آزادی بیان، آزادی هاي فردی، اجتماعی و سیاسی به عنوان امنیت اجتماعی در جامعه به حساب آید. درجامعه امروز ایران و با توجه به ساخت اجتماعی آن مقوله امنیت روانی و اجتماعی بسیار حائز اهمیت است و باید توجه داشت بسیاری از مشکلات و مفاسدی که جامعه امروز ما را تهديد مي کند ریشه در موارد دیگری دارد، که حل آن به جز ریشه یابی مسائلی که مستقیما امنیت روانی و اجتماعی افراد را تهديد می کند مقدور نباشد. امنیت نه تنها یکی از مهمترین وظایف و کارکردهای دولت ها در عصر مدرن است، بلكه بزرگترین دغدغه هر نظام سیاسی است که با عناصر اقتصادی، ایدئولوژیک، فرهنگی، اجتماعی و نظامی پیوند خورده است. اهمیت این موضوع البته به نظر مي رسد که در میان کشورهای در حال توسعه دو چندان باشد؛ زیرا امنیت در این کشورها، امر پیچیده ای است و پیوندهای موجود میان ابعاد گوناگون آن، عامل پیچیدگی بیشتر آن است. یکی از موضوعاتی که از دهه ۱۹۸۰ به این سو، در دستور کار محققان و علاقمندان امنیت پژوهی قرار گرفته است، موضوع دایره و ابعاد امنیت است. فرا گذشتن از منحصر دیدن امنیت در بعد نظامی، گرچه دستاورد بزرگی بوده و هست اما تا مشخص شدن ابعاد گوناگون و زوایا و ابهامات فراوان آن، راه طولانی باید پیموده شود. البته بايد اذعان و تصديق نمود، امنيت يكي از عناصر بنيادي بعد سياسي نظم اجتماعي محسوب مي‏گردد و داراي ابعاد متنوعي است كه شامل ذهني و عيني، داخلي و خارجي، فردي و جمعي مي‏باشد و از لحاظ گستره نيز شامل حيطه‏هاي ملي، منطقه‏اي و جهاني است، از جنبه سطح به سطوح خرد و كلان تقسيم مي‏شود. هر يك از اين ابعاد، گستره و سطوح امنيت به نوبة خود به خرده ابعاد ديگري تقسيم مي‏شود، براي مثال، امنيت در سطح خرد مي‏تواند شامل امنيت جاني، امنيت مالي، امنيت فكري، امنيت بياني، امنيت اخلاقي، امنيت شغلي و امنيت حقوقي باشد و امنيت در سطح كلان نيز مي‏تواند زيرسطوح اقتصادي، سياسي، اجتماعي، فرهنگي، نظامي و طبيعي يا زيست محيطي را در بر بگيرد. شناخت اندیشه اجتماعی متفکرانی که خارج از چارچوب هاي رایج در علوم اجتماعی مي اندیشیده اند، بدون علم و احاطه به تعریفی که از آنها از هستی، انسان و جامعه ارائه داده اند، نه تنها چندان صحیح به نظر نمی آید، بلکه حتی گاه مي تواند زمینه پیدایش استنتاج گمراه کننده و انحرافی باشد. بر این اساس كتاب حاضر با بيان مباحث كليدي، به تدوین اصول و مبانی اندیشه ها در باب امنیت و ابعاد آن پرداخته و بر مبنای این اصول، به توصیف جدیدی از ابعاد امنیت دست یافته است. امنیت در مكتب اسلام و در نزد عقلا و صاحبان فكر ابزار است نه هدف. کما اینکه کل سیاست نیز ابزار است. ابزاری در خدمت سیر الی الله در دنیای فانی طبیعت. به دیگر سخن امنیت بخشی از سیاست است و سیاست خود متاثر از نگاه هستی شناسانه و انسان شناسانه اوست. اگر سیاست و حکومت را ظرفی بدانیم که ارزش هاي یک ملت در آن حفظ مي شود و از قوه به فعلیت در می آید، امنیت کارکردش ایمن ساختن و هموار کردن این شرایط است. مآلا اینکه نگاه هستی و انسان شناسانه منجر به این مي شود که نگرشی همه جانبه به امنیت و ابعاد آن داشته باشيم. در اين رویکرد علاوه بر جنبه هاي نظامی، سیاسی، فرهنگی و... که بُعد مادی امنیت را تشکیل مي دهند، بُعد غیر مادی و فرا دنیوی امنیت جوامع انسانی نیز بسیار مهم و تعیین کننده است.