سیاست روز 28 شهريور 1399 ساعت 21:12 http://siasatrooz.ir/vdci3wazrt1azp2.cbct.html -------------------------------------------------- تلاش بی‌ثمر ترامپ برای بازگرداندن تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران: عنوان : شنبه و یکشنبه عادی -------------------------------------------------- متن : طور حتم دولتمردان آمریکایی این روزها با تاکید بر مکانیسم ماشه به دنبال بازگشت تحریم های ضد ایرانی هستند و این پازل را نیز در دستور کار قرار داده اند تا تهران را به نشاندن بر سر میز مذاکره مجبور کنند اما همان طور که مقامات کشورمان نیز تاکید کردند، اصلا مکانیسم ماشه ای شروع نشده که بخواهد امروز یا فردا به نتیجه برسد؛ برای همین آمریکا در ترفند استفاده از "مکانیسم ماشه" شکست خورده است؛ چنانچه پیش از این سناریوی شکست آنها در ۲۵ مرداد ۹۹ تکرار شده بود. قرار بود امروز شنبه به ادعای آمریکا تحریم های سازمان ملل علیه ایران از طریق مکانیسم ماشه احیا شود؛ وعده ای که واشنگتن ۳۰ روز قبل تقریبا اواخر مرداد ماه فعال کردن آن را اعلام کرده بود.حال این سوال مطرح است که آیا رویای آمریکا به واقعیت پیوسته و تحریم های بین المللی مجددا علیه تهران به اجرا می شود؟ کشمکشی که بین تهران و واشنگتن از یک سو و بین آمریکا با سایر کشورهای عضو برجام، از سوی دیگر، به وجود آمده باعث شد تا ترامپ بخواهد از قوانین برجامی که از آن خارج شده بود به نفع خود بهره ببرد. به این شکل که دست به دامن مکانیسم به اصطلاح ماشه شده است. در قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت نیز سازوکاری برای حل اختلافات پیش بینی شده است. این قطعنامه شش روز پس از امضای برجام تصویب شد و طبق آن رسما اعلام شد که تحریم های بین المللی علیه ایران لغو می شود. طبق سازوکار تعیین شده چنانچه یکی از طرفین توافق شکایتی در خصوص اجرای مفاد برجام داشته باشد می تواند شکایت خود را به کمیسیون مشترک ارائه دهد و این کمیسیون برای حل و فصل موضوع پانزده روز فرصت دارد؛ سپس مسائل حل و فصل نشده به وزیران خارجه ارجاع داده می شود، که آنها نیز پانزده روز دیگر فرصت دارند. بعد از آن کمیسیون مشترک پنج روز دیگر فرصت دارد تا مسئله را حل و فصل کند. اگر پس از این فرایند که ۳۵ روز زمان می برد و طرف شاکی هنوز راضی نباشد، می تواند موضوع را به عنوان تخطی چشم گیر از توافق، به شورای امنیت ارائه کند و این شورا باید ظرف ۳۰ روز درمورد قطعنامه ای برای ادامه تعلیق تحریم ها رای بدهد و به این ترتیب، تحریم ها به جای خود برگرداند. این در حالی است که آمریکا از برجام خارج شده و هیچ حق قانونی در این توافق ندارد لذا هیچ یک از مراحل فوق را هم طی نکرد اما فقط به بند آخر آن سازوکار متوسل شده است؛ به این شکل که حدود یک ماه قبل شکایت خود را با اتهام " تخلف " ایران از توافق برجام، تسلیم شورای امنیت سازمان ملل کرد. جالب آنکه ترامپ و پمپئو وزیر خارجه آمریکا عنوان فعال کردن مکانیسم ماشه را برای این اقدام خود انتخاب کردند در حالیکه که آمریکا عضو برجام نیست. در همین راستا امروز روزی است که به زعم آمریکا قرار است مهلت قانونی ۳۰ روزه پیش بینی شده در برجام به پایان برسد وآیا آرزوی ترامپ برای بازگشت تحریم های بین المللی علیه ایران محقق می شود؟ حسن روحانی رییس جمهور کشورمان در در جلسه هیات دولت پیش بینی کرد شنبه . یکشنبه و قطعا روز پیروزی رئیس جمهوری آمریکا نخواهد بود. چرا که ترامپ این روزها تنها است و سایر اعضای دائم شورای امنیت یعنی انگلیس، فرانسه، چین و روسیه که به همراه آلمان عضو برجام هستند، نشان داده اند که با او همراه نشده اند. کشورهای اروپایی عضو برجام سه شنبه گذشته و در پی انتشار گزارش جدید آژانس بین المللی انرژی هسته ای درباره فعالیت هسته ای ایران بیانیه ای صادر کردند. آنها در این بیانیه بار دیگر بر لزوم یافتن راه حلی دیپلماتیک برای حفظ و تداوم برجام تاکید کردند. در همین رابطه؛ وزیر امور خارجه کشورمان نیز با توجه به تهدیدات توخالی دولت ترامپ برای بازگرداندن تمام تحریم های سازمان ملل علیه ایران نوشت: فردا ۲۰ سپتامبر (۳۰ شهریور) هیچ اتفاق جدید رخ نخواهد داد. محمد جواد ظریف در ادامه با توجه به خروج آمریکا از توافق هسته ای و تلاش برای اعمال مکانیسم ماشه خطاب به پامپئو نوشت: حتی بولتون که رییست را قانع کرده بود تا به تو دستور دهد "به مشارکت آمریکا در برجام خاتمه دهی" این قطعنامه را خوانده بود. به نوشته ظریف، به تعبیر بولتون فرایند "ساده"، خودکار و یا سریع نیست. بلکه بصورت تعمدی، "پیچیده و طولانی مدت" طراحی شده است. تاکید مقامات کشورمان بر شکست مفتضحانه آمریکا در بازگشت تحریم های ضد ایرانی در حالی است که یک دیپلمات سازمان ملل نیز در گفت وگو با خبرگزاری رویترز گفته که بازگشت تحریم ها علیه ایران در کار نخواهد بود. این دیپلمات ارشد که به شرط افشا نشدن نام خود با خبرگزاری رویترز گفت وگو کرده درباره تلاش آمریکا برای بازگرداندن تحریم ها از طریق ساز و کار موسوم به مکانیسم ماشه گفت: تلاش آمریکا مثل این است که ماشه ای چکانده شود و گلوله ای خارج نشود. وی اضافه کرد: هیچ بازگشت تحریمی در کار نیست؛ تحریم ها تعلیق شده باقی می مانند و برجام پابرجا خواهد ماند. دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا با امضای یک فرمان اجرایی، طرف هایی که وارد مبادلات تسلیحاتی با ایران می شوند را تحریم می کند. سه منبع که خواسته اند نامشان فاش نشود به خبرگزاری رویترز گفتند این فرمان اجرایی به رئیس جمهور آمریکا اختیار داد علیه طرف هایی که ممنوعیت های مربوط به مبادلات تسلیحات با ایران را نقض می کنند تحریم های ثانویه اعمال کند. وزیر خارجه آمریکا با تکرار ادعای بازگشت تحریم های سازمان ملل علیه ایران گفت واشنگتن از همه کشورهای جهان می خواهد که تابع قطعنامه شورای امنیت باشند. مایک پامپئو طی نشست خبری مشترک با چان سانتوخی رئیس جمهور سورینام، توضیح داد: ایالات متحده مصمم است تمام قطعنامه های شورای امنیت سازمان ملل را اجرا کند و در روز دوشنبه، قطعنامه های جدیدی از شورای امنیت وضع خواهد شد و ما قصد داریم از همه کشورها بخواهیم که از آنها حمایت کنند. وی با بیان اینکه انتظارات آمریکا از کشورهای جهان درباره بازگشت تحریم های سازمان ملل علیه ایران، ساده و مشخص است، افزود: انتظار داریم همه کشورها به نحو مطابق با احکام سازمان ملل رفتار کنند. واقعیت ماجرا اما آنچه ناظران بین المللی نیز مطرح کرده اند، ادعاهای آمریکا فقط یک ادعا است و بس، چنانچه آنتونیو گوترش دبیرکل سازمان ملل به اظهارات اخیر مایک پامپئو وزیر خارجه آمریکا مبنی بر اینکه ایالات متحده تحریم های سازمان ملل علیه ایران را بازمی گرداند، واکنش نشان داد. گوترش تصریح کرد که تصمیم گیری و اقدام درباره قطعنامه تحریم های ایران برعهده شورای امنیت سازمان ملل است. از سویی دیگر، خبرگزاری رویترز به نقل از دیپلمات ها نوشته کشورهای کمی احتمال دارد تحریم های سازمان ملل علیه ایران را مجدداً اعمال کنند. نماینده چین در سازمان ملل روز چهارم شهریورماه در نشست شورای امنیت تصریح کرد اعضای شورای امنیت معتقدند ابلاغیه آمریکا به این شورا درباره ایران را نباید به معنی آغاز روند بازگشت خودکار تحریم ها علیه ایران تلقی کرد. دولت ایران باید روی ۱+۴ فشار بیاورد کارشناس مسائل سیاست خارجی گفت: اگر آمریکایی ها مکانیسم ماشه را فعال کنند دولت ایران باید بر روی گروه ۱+۴ ایجاد فشار کرده و مانع از اقدامات یکجانبه گرایانه آمریکا علیه کشورمان شود. حسین کنعانی مقدم درباره احتمال فعال شدن مکانیسم ماشه از سوی آمریکا اظهار داشت: تفسیری که آمریکایی ها از مکانیسم ماشه دارند بر اساس قطعنامه ۲۲۳۱ و توافقنامه برجام است و آنها فکر می کنند می توانند کلیه قطعنامه هایی که علیه ایران بوده است را برگردانند و مجددا ایران ذیل بند هفتم قرار بگیرد. وی افزود: مکانیسم ماشه مجوزی برای آمریکا است تا تحریم های ایران را افزایش دهد و حتی علیه جمهوری اسلامی اقدام نظامی یکجانبه صورت دهد. البته ایران و اعضای ۴+۱ معتقد به استفاده آمریکا از مکانیسم ماشه نیستند چون آمریکا از برجام خارج شده است بنابر این حق استفاده از این مکانیسم را ندارد و تاکنون اعضای شورای امنیت به دنبال این هستند که این موضوع اصلا در شورای امنیت مطرح نشود. کارشناس مسائل سیاست خارجی خاطرنشان کرد: آنها می خواهند که به ایران در ابعاد سیاسی، نظامی و اقتصادی فشار حداکثری وارد کنند به همین دلیل آمریکایی ها در بوق و کُرنا خواهند کرد که قطعنامه ها علیه ایران باید برگردد. کنعانی مقدم وی با بیان اینکه آمریکایی ها چگونه می خواهند مکانیسم ماشه را علیه ایران فعال کند در ابهام قرار دارد، تاکید کرد: آمریکایی ها به دنبال این هستند در آستانه انتخابات ریاست جهموری آمریکا با فشار و اقدامات یکجانبه گرایانه درخصوص مکانیسم ماشه شانس پیروزی ترامپ را در انتخابات بالا ببرند. وی در پاسخ به این پرسش که به نظر شما اگر ایالات متحده آمریکا مکانیسم ماشه را علیه ایران فعال کرد دولت ایران باید چه واکنشی داشته باشد؟ گفت: فعال شدن مکانیسم ماشه نیازمند اجماع جهانی است و تاکنون ما از طرف های اروپایی، چین و روسیه استقبالی از فعال شدن این مکانیسم ندیده ایم اما به هر حال این امکان وجود دارد. کارشناس مسائل سیاست خارجی تأکید کرد: اگر آمریکایی ها مکانیسم ماشه را فعال کنند دولت ایران باید بر روی گروه ۱+۴ ایجاد فشار کرده و مانع از اقدامات یکجانبه گرایانه آمریکا علیه کشورمان شود. این کارشناس مسائل سیاست خارجی گفت: در صورتی که آمریکا مکانیسم ماشه را فعال کند و ۱+۴ نتواند مانع از اقدامات آمریکا شود و یا ضررهای آنها را جبران کند ایران می تواند به صورت مرحله ای تعهدات خود در برجام را کاهش دهد؛ من معتقدم خروج ما از برجام خودزنی است. مصوبه سال ۹۴ مجلس و خروج از NPT را پیش بکشیم کارشناس مسائل بین الملل گفت: در قبال فعال شدن مکانیسم ماشه، اقدامی که باید انجام دهیم این است که ذیل قانونی که مجلس در سال ۹۴ تصویب کرد، کاهش و توقف تعهدات هسته ای را داشته باشیم. فواد ایزدی در گفت وگو با فارس با اشاره به فعال شدن مکانیسم ماشه از سوی آمریکا علیه ایران در توافق هسته ای گفت: من هم مثل برخی کارشناسان دیگر، معتقد نیستم که باید از برجام خارج شویم، بلکه اقدامی که باید انجام دهیم این است که ذیل قانونی که مجلس در سال ۹۴ تصویب کرد، کاهش و توقف تعهدات را داشته باشیم. وی ادامه داد: درست است که ایران پنج گام را در کاهش تعهدات خود برداشته است، منتها این قدم ها غالباً قدم های خیلی مؤثری نبوده اند و چون در عمل مؤثر نبوده، طرف مقابل هم خیلی آن را جدّی نگرفته است. استاد دانشگاه تهران خاطرنشان کرد: زمانی که قدم های مربوط به کاهش تعهدات برداشته می شد از مسئول سیاست خارجه اتحادیه اروپا پرسیدند با توجه به قدمی که ایران برداشته واکنش شما چیست، او به درستی پاسخ داد که این قدم، قدم مهمی نیست و نیازی به پاسخ ندارد.