عضو هیات مدیره بورس تهران در گفت و گو با سیاست روز عنوان کرد؛

ریسک سیستماتیک بازارهای اقتصادی را دریابیم

10 مرداد 1399 ساعت 22:30


اقتصاد ایران روزهای خاصی را سپری می کند؛نوسانات نرخ دلار و درپی آن گرانی های سربه فلک کشیده از سوی دیگر کمبود بودجه دولت ودر نهایت بازاری به نام بورس که این روزها استقبال مردم از آن گسترده شده است. برخی کارشناسان بروز تلاطمات بازارهای مختلف را نشات گرفته از بازار دلار و نبود مدیریت لازم درآن می دانند وبرخی دیگر هم با اشاره به روند حرکتی بازارها در سالهای اخیر بروز چنین اتفاقی را نشات گرفته از تاثیر بازارها بر هم عنوان می کنند و معتقدند این حرکتها و تاثیرات بریکدیگر می تواند نشانه های مختلفی را در بازار و اقتصاد نمایان کند که بایستی فکری به حال آن کرد. در این زمینه با دکتر محمدرضا صادقی مقدم استاد دانشگاه و عضو هیات مدیره بورس تهران به گفت و گو نشسته ایم که مشروح آن در ذیل می آید؛
صادقی مقدم عضو هیات مدیره بورس تهران در خصوص اثرگذاری بازارهای اقتصادی کشور به ویژه اثر بازار سرمایه و بورس بر نوسانات بازار دلار به عنوان یک بازار مرجع گفت: نسبت مارکت یک بازار به GDP آن کشور به معنای ضریب نفوذ آن بازار در اقتصاد کشور است و امروز براساس آمارو مستندات موجود ارزش بورس ایران به ۱۰۰ درصد GDP رسیده است.
وی با مبنا قرار دادن نسبت قیمت به درآمد (P/E)بازار سرمایه و حجم نقدینگی که این روزها در کشور وجود دارد) بر اساس محاسبات انجام گرفته توسط اداره بررسی‌ها و سیاست‌های اقتصادی، حجم نقدینگی در هفته منتهی به ۱۳۹۹.۳.۲۹ به ۲۶۵۱۴.۶ هزار میلیارد ریال رسید که نسبت به پایان سال قبل ۷.۳ درصد رشد نشان می‌دهد. همچنین حجم پایه پولی در پایان خرداد ۱۳۹۹ به ۳۸۳۴.۷ هزار میلیارد ریال رسیده است که در مقایسه با پایان سال قبل ۸.۸ درصد رشد نشان می‌دهد.( گفت: استقبال این روزهای مردم از بازار سرمایه اتفاق قابل توجهی است ،ثبت ۴.۵ میلیون تقاضا برای سهام شستا ،ثبتبیش از ۵میلیون و ۳۵۰ تقاضا برای سهام زرماکارون و ... که طی روزهای اخیر شاهد آن بودیم ؛در کنار تعداد ؛ ۱۸.۵ تا ۲۰ میلیون نفر از سهامداران سهام عدالت که روش مستقیم را برای سرمایه‌گذاری انتخاب کردند و به گفته متولیان به زودی می توانند سهم بیشتری از سهام عدالت خود را بفروشند حکایت ازآن دارد که بازار اقتصادی ایران با بیش از ۲۰ میلیون سهامدار جدید در بازار سرمایه روبروست.
عضو هیات مدیره بورس تهران در ادامه نگاه مثبت حاکمیت ،اعضای هیات دولت و همچنین متولیان بخش ها مختلف اقتصادی به بازار سرمایه را نکته مهم و کلیدی عنوان کرد و افزود: امروزه جایگاه و اهمیت بازار سرمایه نسبت به گذشته برای آحاد جامعه و مدیران حوزه اقتصادی ارتقا یافته که این مهم مزایا و معایبی را با خود به همراه دارد نخست آنکه با توسعه فیزیکی بازار سرمایه ؛ یک گزینه به گزینه های سرمایه گذاری مردم عادی کشور افزوده شده است .

پذیرش یک ابر تورم
این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه امروزه تورم یا ابرتورم موجود درکشور پذیرفته شده است گفت: در شرایط کنونی آحادمردم نگاهشان در تلاشند به گونه ای برای سرمایه‌گذاری ادقام کنند که قدرت خریدشان حفظ شود.
به گفته وی تا پیش از این محدود بودن گزینه های سرمایه‌گذاری در کشورموجب می شد تا برخی کالاهاکه در تمام دنیا در جرگه کالاهای مصرفی هستند در کشور ما به عنوان یک کالای سرمایه‌گذاری تلقی شوند مانند خودروو... اما توسعه بازار سرمایه برای سرمایه گذاری و هدایت نقدینگی خرد مردم از جمله اتفاقاتی است که منجر شده تا متولیان نتوانند،هر تصمیم مستقیم و غیرمستقیمی که بر بازار سرمایه اثر دارد را اعمال کند.به عبارت دیگر با گسترش ذینفعان بازار سرمایه در جامعه تلاش می شود این تصمیم گیری ها به نفعی به نحوی باشد که منافع همه را در نظر بگیرد .
عضو هیات مدیره بورس تهران در تشریح این نکته که بازارهای اقتصادی تا چه اندازه بر یکدیگر اثرگذار هستند گفت: برای بررسی اثرگذاری بازار ارز بر بورس می توان این نکته را گفت که در سالهای گذشته بورس بازاری اثرپذیر بود تا اثر گذار اما امروز این رویه تغیر کرده و بورس در پی موارد اعلام شده و اقبالی که به آن وجود دارد به بازاری اثر گذار تبدیل شده و نه تنها بر بازار ارز که بر سایر بازارها مانند ملک و ... هم اثر گذاشته است.
این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه اثرگذاری بورس بر سایر بازار به حدی است که حتی به صنایع و بنگاه های اقتصادی سیگنال می دهد خاطرنشان کرد: اگر شرایط کشور شرایط تحریمی نبود و می‌شد در صنایع به‌راحتی سرمایه‌گذاری کرد ،راه اندازی یک واحد یک میلیون تنی اوره در مجتمع هایی مانند عسلویه و ماهشهر به سرمایه‌گذاری معادل ۵۰۰ میلیون یورو نیاز داشت و به صورت مستقل خراسان پتروشیمی کرمانشاه و واحدهایی که مستقل عمل می‌کنند به سرمایه گذاری حدود ۶۰۰ میلیون یورو نیازمند بودند. ارزش جایگزینی هر کیلووات برق تولیدی در نیروگاه های سیکل ترکیبی کلاس های E و F بین ۵۰۰ تا ۶۰۰ یورو است.
وی افزود:امروزه وضعیت بازار این شرکت ها در کشور به این شکل است که یک شرکت ۳ میلیون تنی تولید کننده اوره؛ باید ۱.۵میلیارد دلار یا ۳۰ هزار میلیارد تومان بازار داشته باشد که ۶۰ هزار میلیارد تومان معامله شود.

سیگنال دلار به بازار
صادقی با بیان اینکه مبنای ارزش‌گذاری شرکت‌ها در دو سال اخیر بر اساس سودآوری و صورت سود و زیان شرکت ها بود و ‌اکنون نیز ارزش گذاری بنگاه ها بر اساس سمت راست ترازنامه و ارزش دارایی ها صورت می گیردخاطرنشان کرد: برخلاف آنکه ارزش گذاری ها اصولا برمبنای جایگزینی دارایی لحاظ می شود زمانیکه ارزش گذاری بر اساس ترازنامه و ارزش جایگزینی باشد؛ برای یک واحد ۳ میلیون تنی اوره که ۶۰ هزار میلیارد تومان معامله می‌شود ؛ یعنی دلار ۴۰ هزار تومانی( اگر ۱۰ هزار تومان از این ۴۰ هزار تومان را برای تحریم ها در نظر بگیریم یک واحد یک میلیون و ۶۸۰ هزار تنی متانول با حدود ۷۰۰ میلیون دلار در شرایط غیر تحریمی و در زمان تحریم با ۹۰۰ میلیون دلار راه‌اندازی خواهد شد. این یعنی ۲۰۰ میلیون دلار به خاطر تحریم‌ها به بهای تمام شده آن افزوده شده است ) به گفته این استاد دانشگاه وقتی در یک بازاری؛ دلار ۴۰ هزار تومانی معامله می‌شود یعنی این دلار دارد به آن بازار سیگنال می دهد.
عضو هیات مدیره بورس تهران با تاکید براینکه بازارهای اقتصادی بر هم اثر متقابل دارند گفت: نکته اساسی آن است که این اثر دوگانه بازار ارز بر بورس و بالعکس آن تا بی نهایت نمیتواند ادامه یابد. چراکه در طی ۴۰ سال گذشته وقتی قیمت ارز در دولتهای مختلف بین ۲ تا ۵ برابر تغییر می‌کرد، به خاطر وضعیت مناسب ذخایر ارزی دولت ها، یارانه و سوبسیدی که دولت به کالاهای اساسی می داد با حقوق و دستمزد متناسب با تورم جبران می‌شد و به دنبال این اتفاق قدرت خرید اقشار مختلف جامعه و سه دهک پایین خیلی تغییر نمی‌کرد. این استاد دانشگاه با اشاره به شرایط حاکم بر اقتصاد کشور خاطرنشان کرد:در حال حاضر به خاطر کاهش ذخایر ارزی کشور،شیوع کرونا و درپی آن پایین آمدن تقاضای جهانی و در نهایت تشدید فشارها به واسطه تحریم، نرخ ارز چند برابر شده و همین امر سبب افزایش چند برابری کالاهای اساسی اعم از گوشت، مرغ، برنج، نان و ... شده است .

ریسک سیستماتیک
صادقی با بیان اینکه امروز رشد قیمتی در کالاهای سرمایه‌ای مانند ملک، اتومبیل و ... قابل توجه است تصریح کرد: امروز کالاهای مصرفی اقشار کم درآمد هم در حال چند برابر شدن است و این به معنی محدود شدن قدرت خرید این افراد و نارضایتی اقشار کم درآمداست.
به گفته وی این عضو هیات مدیره شرکت بورس این اتفاق یعنی افزایش ریسک سیستماتیک کشور رقم می خورد اما باید توجه داشت که دراین موضوع نکته مهم ، آن است که پول هایی که ظرف ماه‌های اخیر وارد بازار سرمایه شده به شدت پول ترسویی است و رفتار های معاملاتی این پول‌ها ظرف چند ثانیه تغییر می کند. صادقی با تشریح روندرفتاری این افراد گفت: این افراد بیش از ۳ تا ۴ روز منفی را در بازار ندیده اند درنتیجه اگر بازار با یک ریسک سیستماتیک روبرو شود ؛عکس العمل های شوک آمیزی خواهند داشت بنابراین به خاطر این پولهای ترسو باید برای عکس العمل های خیلی بدتری آماده کنیم بهاین معنا که باید برای آن استراتژی و برنامه تدوین شود و تمام ارکان ها باید بی اندیشند برای آن روز چه باید کرد. 

نویسنده: سارا علیاری


کد مطلب: 114745

آدرس مطلب: http://siasatrooz.ir/vdcjxxeviuqevaz.fsfu.html

سیاست روز
  http://siasatrooz.ir