میزان آمادگی برای مدیریت بحران در کشور...
به اندازه کافی وجود دارد.
پیشرفت داشته اما با مطلوب فاصله دارد.
در حد صفر است و عقب گرد هم داشته است.
 
تاریخ انتشار : شنبه ۱۴ دی ۱۳۹۸ ساعت ۲۳:۲۲
 
 
سیاست روز تبعات کسری بودجه 99 را بررسی میکند؛
دیوار حاشایی به نام کسری بودجه
دیوار حاشایی به نام کسری بودجه
 

هرسال زمانی که سخن از لایحه بودجه و یا قوانین سنواتی بودجه به میان می آید نام کلمه ای دیرآشنا به نام «کسری بودجه»نیز به گوش می رسد ،کلمه ای که گویی با تمام قوانین بودجه ای کشور عجین است و قرار نیست بعداز این همه سال بودجه نویسی و کاربرروی آن، این مهم به عنوان یکی از دغدغه های اصلی برای اقتصاد کشور حذف شود.

کسری بودجه به زبان ساده
کسر بودجه در ادبیات عام به معنای هزینههایی است که دولت برای آن پول ندارد، ولی باید این هزینهها را بپردازد و با این وجود ناچار است برای پرداخت این هزینهها استقراض کند. براساس تجارب موجود عموما دولت برای تامین آن نسبت به استقراض و آن هم ازبانک مرکزی اقدام می کند و یا اینکه روش ساده تر دیگری مانند برداشت از ذخایر ارزی کشور را انتخاب می کند ولی هرچه هست هر دو روش یاد شده تبعات و اثرات یکسانی دارند و آن چیزی نیست جز افزایش تورم و رشد قیمتها میشود.
البته دراین بین کارشناسان و تحلیلگران اقتصادی نوع دیگری از کسری بودجه را مدنظر قرار داده و تحت عنوان کسری تراز بودجه از آن یاد می کنند به این ترتیب که در این نوع کسری بودجه که عموما از دید حسابداران مطرح می شود، دولت باید به گونه ای عمل کند که درآمدها و هزینههای آن باهم برابر یا بهعبارتدیگر تراز باشد، اما مواردی وجود دارد که دولت بیش از درآمدهای خود هزینه میکند و هیچگاه نسبت به اعلام کسری بودجه اقدام نمی کند.
کسری بودجه از هر نوع که باشد بر اساس اصول اقتصادی برای جبران آن دو راهکار بیشتر ندارد نخست آنکه دولت تسبت به افزایش منابع و درآمدها اقدام کند و یا راه سخت تر که همان کاهش مخارج و هزینههای دولت را پیش روی قرار دهد.
تجارب و اقدامات انجام گرفته توسط دولتمردان درتمام این سالها به خوبی نشان می دهدکه دولت هیچ گاه نتوانسته و نخواسته تا برای جبران این کسری نسبت به کاهش هزینه های خوداقدام کند و همواره در این راه سهل ترین اقدام که همان استقراض از بانک مرکزی را پیش رو گرفته است. اگرچه دولت تا کنون از این گزینه به عنوان تنها راه چاره بهره گرفته است آنچه از شواهد امر بر می آید برای سال آتی این اقدام نمی تواند روش مقبول و مطلوبی باشد چراکه براساس برآوردهای صورت گرفته میزان کسری بودجه در سال ۹۹ به مراتب بیشتر و بالاتر از تمام رقم هایی است که دراین سالها شاهد آن بودیم.
هرچند آمارهای متناقضی در خصوص رقم کسری بودجه وجود دارد اما برآوردتمام این رقم و به نوعی متوسط رقم تمام گمانه های مطرح شده دراین زمینه به خوبی نمایانگر عمق فاجعه دراین زمینه است.

نگاه ریزبین مجلس
براساس اعلام مرکز پژوهشهای مجلس ،بودجه کشور در سال ۹۹ با ۱۳۱ هزار میلیارد تومان کسری مواجه است به این ترتیب که کارشناسان این مرکز معتقدند ؛منابع ارزی کافی برای اختصاص به واردات کالاهای اساسی (۱۰.۵ میلیارد دلار اعلام شده توسط دولت با نرخ دلار ۴۲۰۰ تومان) وجود ندارد و پیشبینی میشود برای اجرای این سیاست حمایتی نیز حدود ۸ هزار میلیارد تومان کسری وجود داشته باشد. به باور این کارشناسان یکی از محلهای تأمین منابع دولت در لایحه، مولدسازی داراییهای دولت است که رقمی حدود ۴۹ هزار میلیارد تومان برای آن پیشبینی شده است وبه نظر نمیرسد این ردیف عملکرد قابل توجهی داشته باشد. همچنین کسری بودجه دولت از ساده ترین و زیان بارترین روشها تامین خواهد شد که همان استقراض از بانک مرکزی و برداشت از صندوق توسعه ملی است
همراستا با این گزارش برخی نمایندگان مجلس هم گزاره های مختلفی را در خصوص این کسری اعلام کرده اند که از جمله آن می توان به صحبت های عضو هیأترئیسه مجلس اشاره کرد که مدعی است ؛بودجه ۹۹ دارای ۱۰۰ هزار میلیارد تومان کسری است چراکه بیش از دو سوم بودجه ۹۹ به شرکتهای دولتی تخصیص یافته، در حالی که سهم آنها در بخش درآمدهای مالیاتی دولت ۳.۵ درصد است.
در کنار وی اعضای دیگر کمیسیون تلفیق هم با دیده تردید به این مساله نگریسته و معتقدند «در بودجه سال آینده خیلی از ارقام از جمله رقم صادرات ۱ میلیون بشکه نفت غیرواقعی است و تنها راهکار نجات بودجه این است که کمیسیون تلفیق کلیات لایحه بودجه را رد کند و به دولت برگرداند.اگر بودجه به این نحو تصویب شود، دولت از همین الان با کسری مواجه خواهد بود زیرا نمیتواند منابع تعهداتش را تامین کند. »
در این بین محمد حسینی عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس هم از کسری پنهان لب به سخن گشوده و معتقد است «دولت کسری بودجه را پنهان می کند » و می گوید:«۱۰۷ هزار میلیارد تومان کسری منابع در بحث هزینه های جاری کشور داریم و دولت میخواهد برای پرداخت حقوق کارکنان، ساختمانهایش را بفروشد. همچنین در بودجه ۹۹، قصد دارند ۳۰ هزار میلیارد تومان از صندوق توسعه ملی برداشت کنند. ضمن اینکه بودجه سال ۹۹ هیچ تغییری نسبت به سنوات گذشته نداشته است و نباید کلیات بودجه در مجلس تصویب شود.»

دیوار حاشا
برخلاف اعلام نظر مجلسی ها و مرکز پيوهش های مجلس اما نظرمتولیان بودجه نویسی و دست اندرکاران سازمان برنامه و بودجه در خصوص میزان کسری بودجه ۹۹ به شکل دیگری است و رقم اعلامی از سوی آنها چیزی بسیار کمتر از برآوردهای صورت گرفته است . عادل آذر رئیس دیوان محاسبات کشور درباره میزان کسری بودجه سال ۹۹ معتقد است درباره کسری ۲۲۸ هزار میلیارد تومانی، حرفهای عجیب و غریب مطرح میشود؛ در حالیکه اگر ما بخش اعتبارات هزینهای را همان ۱۵ درصدی که دولت حساب کرده است، روی لایحه بودجه آورده و در مورد مابقی هم، بنا را بر عملکرد سال ۹۸ بگذاریم، باورمان این است که با ظرفیت و جابجایی اعدادی در همین بودجه، کسری بودجه واقعی سال ۹۹ چیزی حدود ۵۵ هزار میلیارد تومان خواهد شد.
آنچه از شواهد امر بر می آید کسری بودجه و رقم آن برهیچ کسی پوشیده نیست اما اینکه متولیان تلاشی برای حل این معضل و یا کمرنگ تر شدن آن ندارند نکته قابل توجهی است. به اعتقاد کارشناسان و تحلیلگران اقتصادیدولت با یک سر کارهای انحرافی از جمله طرح ادعای لزوم FATF با عنوان شفافیت و مواردی ازاین دست ،سعی در پنهان کردن اصل بودجه و فاجعه آن دارد. براساس موارد مشهود متولیان بودجه نویسی کشور براین باورند که با تصویب هرچه سریعتر و یک شبه لایحه بودجه ۹۹ مهر خاموشی بر تمام مشکلات و کسری های موجود خورده و میتوان با خیال راحت مابقی مسیر را طی کرد فارغ ازاینکه اولین تیر ترکش این کسری بودجه در سال ۹۹ و تبعات منفی آن برچشم خود دولت می رود و اگر از امروز برای آن تفکری نکند،قدرمسلم سال آتی در بهبوهه سایر مشکلات وتنگناها این مساله به یک بحران اساسی مبدل خواهد شد.

کد مطلب: 112303
 
Share/Save/Bookmark