كبري هرانده: اگر فرصت داشته باشید وبه سراغ بازاراسباب بازی ها درتهران بروید مي بينيد که بالای 90 درصد آنها اسباب بازی های چینی وارداتی است.محصولاتی که نه تنها به صورت قاچاق وارد کشور شده بلکه هیچ استاندارد و نظارتی بر روی آنهااعمال نمي شود. نگاهی به بازار اسباب بازی زمانی گفته می شد که مایعاتی که در اسباب بازی ها ساخت چین استفاده مي شود از فاضلاب است وحالا هم گفته می شود که اين اسباب بازی ها از مواد بازیافتی تهیه می شوند و آلوده به آرسنیک و سرب و چیزهای دیگراست. درحال حاضربازار اسباب بازی دنیا دست چینی ها است و براساس اظهار نظرات رسمی بیش از 95 درصد اسباب بازی هایی که در ایران به فروش می رسد از چین وارد می شود و حدود سه درصد از کشور های دیگر مانند آلمان، ایتالیا و ژاپن می آید و تنها دو تا سه درصد اسباب بازی هایی که در دست کودکان ایرانی است در داخل کشور تولید می شود. درحاليكه آمریکایی ها اعلام کرده اند که تماس دست کودکان با آنها منجر به صدماتی به کبد، شش ها و سیستم هورمونی آنها می شود، جاي تاسف داردكه بيش از 95 درصد اسباب بازی هایی که نزدیک به 17 میلیون و 600 هزار کودک زیر 15 سال ایرانی از آن استفاده می کنند ساخت چین است. توجيهاتي از نوع مسئولانه جالب اينجاست كه دبير شوراي نظارت براسباب بازي کانون پرورش فکري کودکان و نوجوان کشورمي گويد: به دليل قيمت مناسب و تنوع توليدات چيني 95 درصد اسباب بازي هاي وارداتي به ايران ازاين کشور است. محمد حسين فرجودرادامه اضافه مي كند: هر چند از کشورهاي آلمان، ايتاليا وتايلندنيز اسباب بازي وارد ايران مي شود اما به دليل قيمت بسيار بالا نسبت پايیني از سرجمع واردات اين کالا به کشور را به خود اختصاص مي دهند. همچنین یک مقام مسئول در سازمان استاندارد و تحقیقات صنعتی استان در تهران دراين خصوص مي گويد: بيش از 95 درصد اسباب بازيهاي بازار، آلوده هستند. به هرحال استقبال از اين برندهاي چيني آنقدر زياد است كه حتي بعضي از توليد كننده هاي داخلي، اسباب بازي هاي شان را به اسم اسباب بازي چيني مي فروشند. در حالی که تقریبا تمامی کارشناسان بر وجود آلودگی در مورد برخی از اسباب بازی های وارداتی تاکید می کنند نظارت دقیقی در این مورد وجود ندارد و نهاد های مسئول در این زمینه یا سکوت کرده اند یا در مقابل اجناس قاچاقی که هرچند آمار دقیقی از آنها در دست نیست اما در مورد اسباب بازیها زیاد است سلب مسئولیت می کنند. آیا نظارتی بر بهداشتی بودن اسباب بازی های وارداتی موجود در بازار وجود دارد یا نه؟ می توان گفت موضوع اسباب بازی های آلوده علاوه بر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مربوط به وزارت بازرگانی و سازمان گمرک نیز هست. یک مقام آگاه در این زمینه به خبرنگارسياست روزمی گوید : در مورد برخی مواد به کار رفته در اسباب بازی های موجود در بازار موادی که در ساخت ماشین های عقب کش به دلیل استفاده از تکنولوژی "دایکاست" (ریخته گری تحت قشار) مقداری سرب خشک در این نوع اسباب بازی وجود دارد و از آنجایی که فلز سرب پرتوزا است لازم است تا میزان پرتوهای آن مورد بررسی قرار گیرد. جاي خالي نظارت به هر حال ماجرای اسباب بازی ها و تاثیرات آنها چه از نظر فرهنگی و چه از نظر ایمنی ماجرایی است که نگرانی های زیادی ایجاد کرده است. این نگرانی نیز وجود دارد که ماجرای اسباب بازی ها و به ویژه آلودگی آنها مثل بسیاری از ماجراهایی از این دست از جمله آلودگی برنج، آب ، آبمیوه، گوشت و ... به فراموشی سپرده شود. معاون اداره كل نظارت بر اجراي استاندارد موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران، در همين خصوص مي گويد: اسباب بازي هاي وارداتي چه استاندارد و چه غيراستاندارد عمدتا ساخت چين هستند و در ميان اسباب بازيهاي وارداتي غيراستاندارد مي توان به مواردي مانند يويوي غيراستاندارد، انواع حيوانات و عروسك ها، هواپيما، ماشين اسباب بازي، تفنگ، اسكوتر برقي و غيربرقي، پوليشي و سپر شمشي اشاره كرد. محمدمهدي جعفري با بيان اين كه واردات اسباب بازي عمدتا از بنادر جنوبي مانند هرمزگان، بوشهر و خوزستان انجام مي شود، افزود: پيش از اين مشكل اصلي توليدكنندگان چيني اسباب بازي اين بود كه آنها با مشخصات استاندارد ايران آشنا نبودند، اما هم اكنون اين مشخصات روي سايت موسسه و تحقيقات صنعتي ايران قرار گرفته است و واردكنندگان و تجار ايراني مي توانند مطابق با اين استانداردها اقدام به واردات اسباب بازي كنند. وي توضيح مي دهد: اسباب بازي از دو جنبه مشخصات فيزيكي و مكانيكي و وجود فلزات و عناصر سنگين در آن مانند سرب، جيوه، ارسنيك و كروم بررسي مي شود و اقلامي هم به ويژه در ميان اسبا ب بازي هاي وارداتي بوده اند كه داراي عناصر سرب و كروم بيش از حدمجاز و مشكل زا براي كودكان بوده اند كه به تبع اين اقلام مرجوع شده اند. معاون اداره كل نظارت بر اجراي استاندارد موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران در ادامه اعلام کرد : از انواع اسباب بازي مي توان به سوار شدني، اسباب بازي هايي كه داراي مايع هستند، الكتريكي (باتري دار)، پوليشي مانند خرس هاي عروسكي، پرتابي مانند تفنگ و دارت، باد شونده مانند بادكنك، شناور در آب و خمير بازي اشاره كرد. حتي تخم مرغ شانسي هم كه درون اسباب بازي وجود دارد، مشمول استاندارد اجباري است. به گفته وي برخي از اسباب بازي ها براي يك رده سني مفيد و براي رده ديگر مضر است. به عنوان مثال پازل براي گروه هاي سني بالاتر آموزنده و مفيد بوده، در حالي كه براي گروه سني پايين مانند زير 3 سال خطرناك بوده و مي تواند به عنوان عامل خفگي محسوب شود. سم های مهلک در دستان کودکان یک مشاور تربیتی و مربی کودک در این مورد می گوید: تا آنجا که امکان دارد والدین اسباب بازی خیلی ارزان نخرند،به ویژه اگر قرار است بچه این اسباب بازی ها را به دهان ببرد. دست کم وجود نشان استاندارد را چک کنند یا در نهایت وسایل چینی نخرند. ضمن اینکه بعضی اسباب بازی هایی که از سرب و مواد شیمیایی تهیه می شوند که بوی تند و زننده ای دارند، این وسایل بازی، مشکوک به وجود مواد سمی است. رویا – س که مادر یک کودک سه ساله است می گوید: قیمت اسباب بازی های خارجی بسیار بالا است که مثلا قیمت یک تکه ساده آن از 30 هزار تومان تا 50 هزار تومان است با توجه به نیاز کودکم باید اسباب بازی های مناسب سن او را تهیه کنم ولی نمی دانم اسباب بازی های ارزانتر آیا آلوده هستند یا نه ؟ اینکه مطمئن نباشی که کودکت با چه وسایل خطرناکی بازی كرد ترا همیشه با ترس و نگرانی همراه می کند . سکوت و نبود نظارت منجر به مرگ چند کودک می شود ؟ نمی دانم شاید بتوان در مورد دیگر اجناس قاچاق وارد شده به کشور صبر کرد یا حتی زمانی برای جمع آوری یا جلوگیری از ورود آن تعیین کرد اما برای اسباب بازی هایی که هر لحظه در آغوش و دهان کودکمان می چرخد هیچ زمانی وجود ندارد .شاید اگر مسئولین که در این مورد سکوت کرده اند و هر کدام توپ را به زمین دیگری می اندازند به این فکر کنند که شاید فرزند یا نوه شان هم اکنون در خانه مشغول بازی با همین وسایل آلوده هستند و هر لحظه مرگ آنها را تهدید می کند ممکن است کمی تجدید نظر کنند